dot Home - start
dot Historie
dot Emmen centrum
dot Wijken buurten straten
dot Cultuur
dot Straatnamen

dot Gemeente archief
De historie van Emmen in woord en beeld

Op 19 december 2018 heeft HE van de heer S.G. (Geert) Hovenkamp uit Hilversum zijn gehele digitale archief in ontvangst mogen nemen. Gedurende 25 jaar heeft hij onderzoek gedaan naar familierelaties in Emmen en de locatie waar ze woonden (periode van omstreeks 1600 tot 1832) Het is in omvang, compleetheid en geordendheid mogelijk het grootste particuliere archief van Emmen. In samenwerking met het Erfgoednetwerk zal bekeken worden hoe e.e.a. ontsloten kan worden.
Geert, bedankt ! ! !

Logo Historisch Emmen

Historisch Emmen toevoegen aan uw favorieten

blauwe lijn
dot Laatst gewijzigd dot Over deze site dot Sitemap dot E-mail dot

Marktplein en omgeving: Pluimvee - eiermarkt Omhoog


Oosting Instituut: Omhoog

Foto Historisch Emmen Hoofdstraat Oosting Instituut
Het herenhuis van de in 1941 overleden kandidaat-notaris Jan Oosting, waar zijn broer, notaris Hendrik Jan Oosting (1856-1927), tot zijn dood heeft gewoond.
Interessant is de boom links: Deze is gegroeid en staat heden nog steeds voor Bertje's resto.

Foto Historisch Emmen Hoofdstraat Bertjes resto
De boom voor Bertje's resto.

Foto Historisch Emmen eiermarkt
Advertentie april 1913.

Foto Historisch Emmen eiermarkt

In de jaren twintig stortte de afzetmarkt voor turf volledig in. Vooral Zuidoost Drenthe belandde in een diepe economische crisis. De gemeente Emmen werd daarmee snel de armste gemeente van Nederland. Er moesten maatregelen komen om de mensen toch van enig inkomen te voorzien.

Er ontstonden allerlei plannen en één daarvan was om de mensen kippen te laten houden. Daartoe werd op 19 mei 1929 het pluimveeproject "Oosting Instituut" door de kandidaat-notaris Jan Oosting (1863-1941) opgericht. De bedoeling van het project was, dat ieder arbeidersgezin 300 kippen zou moeten houden om zo de slechte omstandigheden enigszins te kunnen verlichten.

Het huis van zijn in 1927 overleden broer notaris Hendrik Jan (Hein) Oosting, op de hoek van de huidige Notaris Oostingstraat en de Hoofdstraat, werd door hem ter beschikking gesteld, onder de voorwaarde dat het niet zou worden afgebroken. In de grote tuinen achter zijn villa stonden hokken waar in de 'dames kip' onderdak hadden.

Vanaf 1927 was hier het Oosting Instituut gevestigd. Jan Oosting zelf woonde tegenover het instituut.

Nabestaanden hebben de nalatenschap, waaronder het herenhuis, bestemd voor een proefbedrijf voor pluimvee en klein veeteelt. In de Tweede Wereldoorlog was in het pand een distributiecentrum gevestigd. In 1953 heeft hier zeer tijdelijk de PTT onderdak gevonden, wegens verbouw van het oude postkantoor.

Foto Historisch Emmen 100 Emmenaren bezoeken Barneveld.
In mei 1928 brachten op initiatief van burgemeester Bouma, zittend vierde van links,
een honderdtal inwoners van Emmen een bezoek aan Barneveld, om zich op de hoogte te stellen
van de bijzonderheden betreffende de pluimveeteelt en eierhandel.
De Zaan, mei 1928.
Wie herkent nog meer Emmenaren?


De eierhal: Omhoog


Enige weken voor opening. Achteraan in het midden de pastorie der ger.kerk.

Foto Historisch Emmen Marktplein eiermarkt
Achteraan in het midden de pastorie der ger.kerk.


Vanaf de Westenesscherstraat gezien richting Marktplein.

Foto Historisch Emmen eierhal
Vanaf de Westenesscherstraat gezien richting Marktplein.

Foto Historisch Emmen Marktplein eiermarkt

Foto Historisch Emmen Vreding eierhal
Geheel rechts achter staat de eierhal. De woningen en bedrijfspanden staan aan de Westenesscherstraat. Op de voorgrond is de Vreding.

Het Oosting Instituut gaf cursussen en was een voorbeeld proefbedrijf. Mensen konden er 'leren' hoe ze kippen moesten houden. Zelfs de scholen in Emmen schaften kippen aan omdat men vooral de jeugd wilde interesseren. Voor de bouw van hokken en kippenrennen werd onder de bevolking f 2.500,- ingezameld om dit te kunnen realiseren.

Het instituut Oosting kreeg ook nog een broedmachine geschonken, terwijl burgemeester Bouma van mevrouw Ter Veer uit Emmer Compascuum zestig elite toombroedeieren kreeg. Toombroedkippen waren kippen die op de scholen als vorm van praktijkonderwijs dienden. De kuikens waren voor de schooltomen bestemd. Met deze schenkingen hield het niet op. Ook de bekende zadenfirma Sluis schonk tien nachthokken met een foktoom van twintig witte leghorns.

Het gevolg van dit alles was een explosieve groei in de pluimveeteelt:

jaar aantal kippen aantal aangevoerde eieren
1921   387.000
1929   3.500.000
1930 150.000 6.600.000

Omdat het ei en pluimvee aanbod zo ontzettend groot werd, liet de gemeente een eierhal bouwen. Deze stond tegenover het politiebureau aan de Westenesscherstraat.

De eierhal werd gebouwd op een stuk grasland dat bekend stond als "de Kooikerskamp", genoemd naar eigenaar Koert Kooiker. In januari 1890 stond in de Drents en Asser Courant het navolgende bericht: "Hoort men vanuit verschillende andere plaatsen van dit gewest reeds eenige jaren aaneen gewagen van eene aanzienlijke vermindering in prijs ten opzichte der onroerende goederen, zowel landerijen als huizen, hier merkt men eerder tegendeel op. Vooral in den laatsten tijd, nu de kooplust bovendien is aangewakkerd, door het uitstekende gemaak van het vorige jaar, zijn de verschillende vaste goederen, in tegenstelling met elders, in waarde gestegen, waardoor we hier flinke prijzen gewoon zijn. Dat evenwel een stuk weiland van ruim 2 HA is ingezet op de respectabele som van f 2825,- is ook in dezen streken iets ongehoords. Bedoeld weiland is gelegen op eenigen afstand van Noord-Barge en voorlopig gekocht door den heer K.Kooiker alhier."

Op een schuurtje achter de eierhal stond de tekst: "De kip, de opkomst van de arbeider".

Voordat de brandweer van Emmen de locatie aan de Van Schaikweg betrok had het tussen 1945 en 1966 diverse locaties in gebruik:
  • Aan de Raadhuisstraat, de eigenlijke kazerne.
  • Aan de Derksstraat, de Bergman garage.
  • Aan de Molenstraat, de molen waar brandslangen werden gedroogd en gerepareerd.
  • Aan de Westenesscherstraat.

De voormalige eierhal heeft dienst gedaan als stalling van diverse brandweermateriaal.

Na afbraak heeft een deel van de eierhal nog aan de Kerkhoflaan in Emmen gestaan. Van 1969 tot 1979 bood het onderdak aan de jongerensociëteit Tin Pan Alley, ofwel "De Koffiebar".


Eiermarkt: Omhoog

Foto Historisch Emmen Marktplein eiermarkt

Foto Historisch Emmen Marktplein eiermarkt
Gesien Braam (l), Geesien Walkotte (r)

Foto Historisch Emmen Marktplein eiermarkt
Gesien Braam en minister Kan in oktober 1930. Het bezoek werd zeer gewaardeerd en hem in dank afgenomen. Men schonk de minister enige dozen met eieren.

Foto Historisch Emmen Marktplein eiermarkt
Minister Kan in gesprek met schooljeugd die speciaal voor de pluimveeteelt onderricht op school kregen.
Oktober 1930.

Foto Historisch Emmen Marktplein eiermarkt
Burgemeester Bouma

Foto Historisch Emmen Marktplein eiermarkt

Foto Historisch Emmen Marktplein eiermarkt

Foto Historisch Emmen Marktplein eiermarkt

Foto Historisch Emmen eiermarkt
Links in het eierenhokje is keurmeester Huizing. Geheel rechts, met pet, is waarschijnlijk marktmeester Wanders.
Bij het hokje kon men de eierenbonnen inleveren die men kreeg bij aankopen op de markt.

Foto boven: Op de voorgrond met witte schort: Gesien Braam (1873-1945) met spoorkorvie. Zij huwde in 1898 met Pieter Rosies (1871-1965) en kregen acht kinderen. Ze dreven een keuterboerderijtje aan de Hoge Loo.

In het zwart links: Geesien Walkotte (1868-1943). Zij huwde drie maal: #1 met Jannes Rotmensen, #2 met Harm Reinders en #3 met Jan Maneschijn (1864-1903).

Hun zoon Gerrit trouwde met Margien Rosies een dochter van bovengenoemde Gesien Braam en Pieter Rosies.

Noot: Het vroegste geslacht Rosies was rond 1700 ene Hindrik Jacobs Rosijn. Hij werd bij zijn dood vermeld als Hendrik Rosies. De naam Rosies kwam vanuit Gieten naar Emmen en wordt soms vermeld als Rosies, Rosies, Roossies, Rosis en soms Rosien.

 

 


Odoornerweg: Omhoog

Foto Historisch Emmen Oosting Instituut Odoornerweg
NiwB juli 1930

Foto Historisch Emmen Oosting Instituut Odoornerweg
NiwB juli 1930

Foto Historisch Emmen Oosting Instituut Odoornerweg
NiwB juli 1930

In maart 1954 werd het Oosting Instituut aan de Hoofdstraat gesloopt. Het Oosting Instituut verhuisde naar de Odoornerweg even buiten Emmen en heeft daar tot 1965 voortbestaan. Toen ging het op in de Stichting Pluimveeproefbedrijf Drenthe in Assen. In de, op het terrein gebouwde, woning woonde de bedrijfsleider, de heer Dijkveld Stol.

Aan de Odoornerweg werden de nieuwste technologieën toegepast. Middels een Japanse methode kon men eendagskuikens al op sekse scheiden, hetgeen voordien pas na 6-8 weken kon. Dit leverde grote besparingen op omdat kuikens gedurende die tijd gevoederd moesten worden. Hanen leverden niets op. Die konden door de mensen gratis afgehaald worden en verdwenen meestal in de pot.


Bronvermelding: Omhoog

  • Gerrie van der Veen (die een deel van deze tekst oorspronkelijk heeft gepubliceerd).
  • Kaartje gegenereerd met een proefversie van Hazadata, met dank aan André Dekker voor de gegevens.
  • Aanvulling en correctie door Jan Oosting.
  • Catalogus "Dorp wordt stad" uitgegeven t.b.v. de tentoonstelling van 26 mei tot 3 september 1989, ter gelegenheid van de viering van het 850 jarig bestaan van Emmen, in opdracht van het gemeentebestuur, onder redactie van M.A.W.Gerding.
  • Uitgave uit 1932 van "In en rond Emmen" door de VVV.
  • "Geïllustreerde plaatsbeschrijving gemeente Emmen".
  • "Drents Genealogisch Jaarboek" jaargang 8, 2001.
  • Foto's:
    • Mevrouw Arnoldussen Huizing.
    • Archief gemeente Emmen.
    • "Noorden in woord en beeld" juli 1930, collectie R.Boelens.
    • "De Zaan" mei 1928, collectie R.Boelens.
    • R.Boelens.
    • Mevrouw van Wieren Bosklopper.
    • E.Hof.
    • A.Pool.
    • S.Hoek Beugeling.

 

Wie helpt? Omhoog

 

Klik hier om een e-mail aan Historisch Emmen te versturen Historisch Emmen zoekt altijd naar informatie.
Foto's, kranten, artikelen, advertenties, knipsels, stambomen, genealogie, alles is welkom.
Na digitalisering ontvangt u alles retour.
Help mee Historisch Emmen beter en vollediger te maken.