dot Home - start
dot Historie
dot Emmen centrum
dot Wijken buurten straten
dot Cultuur
dot Straatnamen

dot Gemeente archief
De historie van Emmen in woord en beeld

Logo Historisch Emmen

Historisch Emmen toevoegen aan uw favorieten

blauwe lijn
dot Laatst gewijzigd dot Over deze site dot Sitemap dot E-mail dot

Emmerhout: Omhoog


Kadastraal: Omhoog

Foto Historisch Emmen Emmerhout kaart 1634
Hottinger kaart anno 1634 met vermelding
"Emmer Holt".

Foto Historisch Emmen Emmerhout kaart 1874
Kaart anno 1874 met vermelding
"Emmer Struiken".

Foto Historisch Emmen Emmerhout kaart 1902
Kaart anno 1902 met vermelding
"Emmer Hout".

Emmerhout werd de naam van de derde grote naoorlogse wijk in Emmen, die gebouwd werd in de tweede helft van de jaren zestig.

De naam "Emmerhout" bestaat echter al veel langer. Reeds in 1634 werd de naam "Emmer holt" vermeld op de Hottingerkaart. Een kaart uit 1874 geeft op dezelfde plaats de naam "Emmer struiken" weer.

Het gebied lag tussen de huidige Emmerhoutstraat en de Randweg globaal tussen Weerdinge en Emmerschans.

Een deel van dit gebied werd in de volksmond ooit "Knarphoorn" genoemd dat gelegen was op de kruising van de Emmerhoutstraat en de Oude Roswinkelerweg. De letterlijke vertaling van Knarphoorn zou "klaagheuvel" zijn. In het Drentse dialect heeft knarpen de betekenis klagen. De oorsprong van deze naam kent als bron een echtpaar dat ooit in deze buurt woonde die voortdurend met elkaar ruziede. Echtelijke twisten kwamen dagelijks voor. De vrouw beklaagde zich dan ook voortdurend over haar man. Op een dag, na de zoveelste ruzie, wenste de vrouw haar man dood. Tot haar grote schrik werd hij nog diezelfde dag levenloos thuis gebracht! Hij was van een wagen gevallen. De vrouw beweerde echter nog lange tijd haar man telkens weer te zien "verschijnen". Het klagen over haar man ging gewoon door. Zo zou de naam "Knarphoorn" ontstaan zijn.

In 1925 werd de eerste aanzet gegeven tot aanleg van een klinkerweg van Valthe via Weerdinge via het gebied Knarphoorn over Emmerschans naar Barger-Oosterveld. Deze weg kwam in 1933 gereed. Even ten oosten van het oude Emmer Hout ontstond later Emmerschans.

In tegenstelling tot de wijken Angelslo en Emmermeer is de huidige woonwijk Emmerhout niet op dezelfde plaats gebouwd als het gebied dat in 1902 Emmer Holt heette.

Foto Historisch Emmen Emmerhout
Kaart uit de jaren 60 van de wijk Emmerhout.
Het deel links van de Laan van de Bork is nooit gerealiseerd.


Wijkgeschiedenis: Omhoog

Foto Historisch Emmen Emmerhout
Foto: T.Volkers.

Foto Historisch Emmen Emmerhout
Foto: R.Boon.

Foto Historisch Emmen Emmerhout
Op de voorgrond de flatjes aan De Dilgt.
Op de achtergrond woningen met puntdaken
aan de Laan van de Bork.
Foto: R.Boelens.

Foto Historisch Emmen Emmerhout
Foto: archief gemeente Emmen.

EVA

Reeds in 1951 had stedenbouwkundige Ir. Zwaantinus Naber de wijk Emmerhout, welke hij toen Emmen II noemde, in gedachten. Deze werknaam geeft al aan dat de oorspronkelijke planning was Emmerhout eerder te bouwen dan Angelslo dat de werknaam Emmen III kreeg. In werkelijkheid begon men pas met Emmerhout te bouwen toen de wijk Angelslo rond 1965 vrijwel was volgebouwd.

Voordat begonnen werd met de bouw van de eerste huizen waren er al verhitte discussies gevoerd. Van de Emmerdennen, die de rol van een soort stadspark was toebedacht, zou een groot deel moeten verdwijnen. In eerste instantie zou er 50 hectare bos gekapt worden maar daar was niet iedereen het mee eens. Staatsbosbeheer verzette zich hevig. In de jaren zestig stonden de kranten maanden lang vol met meningen van voor- en tegenstanders van het kappen.

Tegenstanders vonden het onaanvaardbaar dat er zoveel bos gekapt moest worden, anderen brachten daar tegenin dat er toch huizen moesten komen. Vanwege alle problemen werd er binnen de gemeente zelfs overwogen om maar af te zien van de bouw van Emmerhout maar dat ging anderen ook weer te ver. Uiteindelijk trok Staatsbosbeheer haar bezwaren in toen bleek, dat er niet 50, maar 25 hectare bos zou verdwijnen.

De Emmer Courant van 16 maart 1963: "Gemeente wijst bezwaren van Staatsbosbeheer af".

"Planologisch gezien wordt het niet verantwoord geacht een woonwijk te stichten aan de oostzijde van de Emmer Dennen. Dit bosgebied komt dan voor een belangrijk gedeelte tussen woonkernen te liggen, die het voortbestaan van het bos een voortdurende bedreiging gaat vormen" aldus een consulent bij het Staatsbosbeheer voor Groningen en Drenthe in een officieel bezwaarschrift, dat bij het gemeentebestuur werd ingediend tegen het ontwerpplan Emmerhout.

Op 25 maart 1963 moest de gemeenteraad het besluit nemen over het bezwaarschrift van Staatsbosbeheer. Het college van B&W stelde de raad voor het bezwaarschrift ongegrond te verklaren. Het college was van mening dat aan het projecteren van nieuwe uitbreidingen voor een groeiende gemeenschap als beginsel ten grondslag moest liggen. Het college vond dat het te betreuren was dat er 50 hectare bos moest worden opgeofferd, maar vond dit wel aanvaardbaar om een woonwijk te verkrijgen van de omvang, welke noodzakelijk was voor het goed functioneren van de daarin te vestigen winkelcentra en instellingen op het gebied van onderwijs en van het geestelijk en maatschappelijk leven, "zulks temeer omdat in de naaste omgeving van Emmen nog ruim 1000 hectare bosgebied beschikbaar is."

De gemeente Emmen wilde Staatsbosbeheer tegemoet komen door - in samenwerking met hen - aan de noordzijde van de Emmerdennen een bosgebied te ontwerpen dat aanzienlijk groter zou worden dan de 50 hectare die zou verdwijnen.

De bouw van de derde woonwijk van Emmen, Emmerhout, kon beginnen. Al tijdens de bouw van de wijk Angelslo was gebleken dat zich daar een probleem voordeed die men bij de bouw van Emmerhout wou voorkomen: de grote afstand naar het winkelcentrum. Emmerhout moest compact rond een winkelcentrum worden gebouwd. Om dit te realiseren zouden er minder grote groenzones dienen te komen hetgeen echter ten koste zou gaan van het woongenot. Ook zou het verkeer, wat in die jaren enorm zou toenemen, nog meer gescheiden moeten worden van de woon- en leeffunctie. Tot de komst van de auto was de straat immers de ontmoetingsplaats voor mensen en spelende kinderen.

Voor Emmerhout hadden de stedenbouwkundigen (eerst nog onder leiding van Niek de Boer, later André de Jong) daarom iets revolutionair nieuws bedacht: het woonerf. Ze streefden er naar om zo weinig mogelijk straten tussen de huizen door te laten lopen. Wegen waren voor het verkeer, erven voor het wonen. Om de scheiding nog beter gestalte te geven dan in Angelslo, situeerden ze de garages in Emmerhout aan het begin van een erf.

Behalve de uitvinding van het woonerf was ook de samenwerking tussen gemeente, architecten en aannemers volstrekt nieuw. Beleggers dienden verplicht zaken te doen met de architecten Nicolai, Oosterman en Sterenberg en de aannemers Brands en Van Os. Stedenbouwkundige Niek de Boer had bedacht dat er hierdoor een bepaalde betrokkenheid bij de partijen zou plaatsvinden, die kostenverlagend zou kunnen werken. Het was een gok die goed heeft uitgepakt.

In Emmerhout zijn evenals in Angelslo goedkope huizen gebouwd die betaalbaar waren voor de fabrieksarbeiders. Immers de industrialisatie nam na de komst van de Enka enorm toe. Er is veel gebruik gemaakt van complete, kant en klare, fabrieksmatige onderdelen in combinatie met metselwerk.

De eerste huizen, gebouwd tussen 1964 en 1967 ten zuiden van de Houtweg, kregen, evenals in Angelslo, platte daken. Door de kostenbesparing van een schuin dak kon men een grotere woning bouwen.

Vanuit de bevolking was echter veel vraag naar woningen met een mooie grote zolder. Maar ook de burgemeester, de woningstichtingen ECW en Interpares en de beleggers pleitten voor een zolder. Belangrijk argument was de kostenbesparing aan onderhoud. Na het vertrek van Niek de Boer, die voorstander van platte daken was, was de weg vrij om woningen met schuine daken te bouwen. Deze kwamen ten noorden van de Houtweg, aan de Laan van de Bork en de Laan van het Kwekebos. Rond 1970 waren daar zo'n 325 woningen gereed. Ze kregen veelal de namen mee van Griekse helden zoals Castor, Pollux en Nestor, maar ook de types Pan en Panda zijn heden ten dage nog zeer gewilde woningen met dakkap.

Emmerhout was snel vol gebouwd waardoor er werd uitgekeken naar een locatie voor een nieuwe woonwijk. Dat werd de es van de boeren uit Noord- en Zuidbarge waar de woonwijk "Bargeres" zou worden gebouwd.


Boeken: Omhoog

De volgende boeken zijn bij Historisch Emmen bekend:

Titel Emmen groeit!
Ondertitel Veranderingsprocessen in de sociale woning in Emmen. Architectuur, stedenbouw, volkshuisvesting en herstructurering in vijftig jaar tijd over de wijken Emmermeer, Angelslo, Emmerhout en Bargeres.
Auteur Anne Marie Nannen
Uitgever Van Gorcum & Comp. BV Assen Jaar 2000 ISBN 90.232.3664.5

Titel Emmerhout, stedenbouwkundige beschrijving
Ondertitel -
Auteur -
Uitgever The immediate housing environment Jaar 1960 ISBN -

Aanvullingen? Geef ze door:


Bronvermelding: Omhoog

  • "Emmen groeit". Een doctoraal scriptie in de architectuur geschiedenis door Anne Marie Nannen uit de Drentse Historische reeks - deel 8.
    Uitgave: Koninklijke Van Gorcum & Comp. BV te Assen, ISBN: 90-232-3664-5.
  • "Emmen, de bouw van een aangename stad in het groen" door Peter Huygen.
  • "Zuidoost Drenthe op weg naar een nieuwe toekomst III" door H.T.Buiskool.
  • Emmer Courant van december 1967.
  • Aanvulling M.Hemmen.
  • EVA collectie R.Boelens.
 

Wie helpt? Omhoog

Klik hier om een e-mail aan Historisch Emmen te versturen Historisch Emmen zoekt altijd naar informatie.
Foto's, kranten, artikelen, advertenties, knipsels, stambomen, genealogie, alles is welkom.
Na digitalisering ontvangt u alles retour.
Help mee Historisch Emmen beter en vollediger te maken.